Affectief gedrag

Knuffelen, zoenen en zeggen dat je om iemand geeft is een van de onderwerpen waarop volwassenen met autisme sterk van elkaar verschillen.

Belang

 
Affectief gedrag is een van de onderwerpen waarop volwassenen met autisme sterk van elkaar verschillen. Sommigen houden erg van knuffels en zoenen en zeggen gemakkelijk dat ze om iemand geven. Anderen voelen zich zeer ongemakkelijk bij affectieve aanrakingen en zeggen nooit dat ze van iemand houden. Voor beide groepen kan hun houding echter problemen geven, zowel voor zichzelf als in relatie met anderen.
 

Waar gaat het over?

 
  • Affectie: gevoelens van warmte of genegenheid voor iemand
  • Affectieve communicatie: het geven of ontvangen van verbale of non-verbale boodschappen die affectie overbrengen
  • Affectieve onthulling: verbale communicatie van affectie aan anderen, zoals zeggen dat je de ander graag ziet, om de ander geeft, de ander gemist hebt, van de ander houdt, etc.
  • Feitelijke onthulling: verbale communicatie van feiten over jezelf aan anderen, zoals vertellen of schrijven hoe je heet of waar je woont
  • Affectieve aanraking: non-verbale communicatie van affectie aan anderen, zoals de ander een knuffel geven of een hand op de arm van de ander leggen
  • Discriminerende aanraking: aanraking waarmee externe objecten ontdekt en onderscheiden worden, zoals pijn in reactie op het aanraken van iets heets
  • Aanrakingsvermijding: de neiging om affectieve aanrakingen te vermijden in plaats van te benaderen
  • Affectieve deprivatie: het ontvangen van minder affectie dan gewenst
  • Aanrakingsambivalentie: het samen gaan van aanrakingsvermijding met affectieve deprivatie
  • CT-vezels: traag reagerende vezels die (a) alleen voorkomen in de behaarde huid van mensen, (b) optimaal gestimuleerd worden door langzame, lichte aanrakingen bij een temperatuur gelijk aan de temperatuur van de huid en (c) sterk geconcentreerd zijn in het bovenlichaam, zoals de bovenarm, de rug en het gezicht
 

Hoe vaak komt het voor?

28%

van alle affectieve gedragingen bestaan uit affectieve uitspraken

33%

van alle affectieve gedragingen bestaan uit affectieve aanrakingen

67%

van alle affectieve gedragingen worden beantwoord door de persoon op wie ze gericht zijn

70%

van alle affectieve momenten tussen partners zijn niet-seksueel

30%

van de interactie tussen Westerse moeders en hun kleine kinderen bestaat uit aanraking, voor niet-Westerse moeders is dit zelfs 60%

80%

van de mensen die weinig blootgesteld wordt aan aanraking heeft geen partner en/of kinderen

50%

van de variantie in sensorische gevoeligheid bij autisten kan verklaard worden door angstigheid en een afkeer van onvoorspelbaarheid

50%

van de CT-vezels van autistisch kinderen die ongevoelig zijn voor aanraking mist, doordat te veel van deze vezels 'weggesnoeid' zijn

Individuele verschillen

Vroeg ervaringen


De mate waarin volwassenen affectief gedrag vertonen wordt voor een groot deel bepaald door de mate waarin ze als kind blootgesteld werden aan aanraking; volwassenen met autisme die als kind weinig geknuffeld en gekust werden zijn minder geneigd om affectief gedrag te vertonen dan volwassenen met autisme die als kind veel geknuffeld en gekust werden

Huidige blootstelling


De mate waarin mensen plezier ontlenen aan aanraking is afhankelijk van de regelmaat waarmee ze er aan blootgesteld worden; autistische volwassenen worden minder vaak aangeraakt dan neurotypische volwassenen, waardoor ze ook minder plezier ervaren en in minder mate ontspannen wanneer ze affectief aangeraakt worden

Cultuur


De mate waarin mensen affectief gedrag vertonen is afhankelijk van de mate waarin dit gedrag acceptabel is binnen hun gezinscultuur; autistische volwassenen uit niet-westers culturen voelen zich over het algemeen comfortabeler bij affectief gedrag dan autistische volwassenen uit westerse culturen

Temperament


Wanneer autistische volwassenen met een sociaal angstig temperament per ongeluk aangeraakt worden door een vreemde reageren ze hierop door zich gespannen te voelen en afstand te creëren, terwijl autistische volwassenen met een emotioneel stabieler temperament hier neutraler op reageren

CT-vezels


CT-vezels in de huid van sociaal angstige volwassenen hebben een lagere drempel voor activering dan CT-vezels in de huid van emotioneel stabiele volwassenen; autisten die ongevoelig zijn voor aanraking lijken veel minder CT-vezels te hebben; mogelijk hebben autisten die overgevoelig zijn voor aanraking er meer dan normaal

Sociale brein


Bij emotioneel stabiele volwassenen zorgt activering van CT-vezels voor deactivering van gebieden in de hersenen die aangeven dat de sociale omgeving onveilig is, waardoor wantrouwen en waakzaamheid afnemen; bij sociaal angstige volwassenen vindt deze deactivering echter minder plaats

Somatosensorische brein


Wanneer normaal affectieve volwassenen anderen mensen elkaar zien knuffelen "weten" zij wat er gebeurd en worden ook bepaalde gebieden in hun somatosensorische brein gestimuleerd, zodat ze zelf als het ware "voelen" wat er gebeurt; bij mensen die weinig plezier beleven aan aanraking gebeurd dit laatste echter niet

Context


De mate waarin een aanraking voorspelbaar is speelt een belangrijke rol in de reactiviteit.

Ervaringen van autistische volwassenen

Licht aanrakingen hou ik niet van. Daar kan ik echt niet tegen. Ik denk dat het te maken heeft met de hoeveelheid informatie die daarmee in één keer binnenkomt. Een lichte aanraking geeft een hoop signalen.
Ik ben een affectie persoon en voel vaak de aandrang om "Ik hou van je" te zeggen. Ik heb die aandrang vaak gehad bij mensen bij wie het misschien niet gepast is om te zeggen, zoals iemand die alleen maar aardig tegen me was, maar waar ik erg dankbaar voor was. Ik kan het dus niet altijd zeggen wanneer ik dat wil en dat maakt me soms verdrietig. Gelukkig heb ik een partner tegen wie ik het honderd keer per dag kan zeggen.
Als je mij een knuffel wilt geven moet je een grote beweging maken, zodat ik het op tijd opmerk en er niet door verrast wordt. En het moet een stevige knuffel zijn. Ik weet niet precies waarom, maar lichte aanrakingen voelen erg ongemakkelijk voor mij. Ik wordt dus liever niet geknuffeld dan licht geknuffeld. Als je je me zonder waarschuwing of te licht knuffelt breek ik het gelijk af.
Ik doe niet echt aan affectie tonen, zelfs niet bij mij moeder. Maar dat betekent niet dat ik niet van haar hou.
Als ik een woede- of paniekaanval heb laat ik mijn partner me stevig knuffelen en een beetje heen en weer wiegen totdat ik rustig wordt. Het klinkt misschien wat kinderachtig, maar het werkt altijd.
Ik heb nooit plezier gehad aan menselijk contact, met name knuffelen en zoenen. Ik heb het hier en daar wat geprobeerd, omdat we geacht worden ervan te houden, maar het voelt altijd ongemakkelijk voor mij.
Ik kan wel zeggen dat ik van iemand houd als ik het op dat moment ook voel, maar vind het moeilijk om bijvoorbeeld tegen mijn ouders of partner te zeggen dat ik ook van hen houd wanneer ik het op dat moment niet voel.
Als iemand tegen mij zegt dat 'ie me graag ziet, dan zeg ik helemaal niks. Ik neem het maar als een uitnodiging voor een knuffel. Ik ben een knuffelbeer, maar kan niet zoveel met grote woorden als 'liefde'.
Ik hou er van om geknuffeld en aangeraakt te worden. In de praktijk raak ik echter erg gespannen en voel ik me ongemakkelijk. Wanneer ik mensen dichtbij laat komen draait het er vrij vaak op uit dat ik emotioneel gekwetst wordt. Daarom bouw ik een muur om mezelf heen en aanraking zorgt voor scheuren in de muur die ik misschien liever omhoog houd.
Ik houd er over het algemeen niet van om aangeraakt te worden, maar vooral in mijn gezicht en nek. Ik voel me daar extreem ongemakkelijk bij, tot het punt dat ik er fysiek agressief van kan worden. Zodra de aanraking onderbroken wordt, wordt ik gelijk weer rustig.
Er is weinig mis met mij dat een goede liefdevolle knuffel niet kan oplossen.
Nadat mijn vrouw en ik een paar maanden bij elkaar waren, was zei het die als eerste zei dat ze van me hield. Ik geloof dat ik toen zei, 'Ik begin ook steeds meer om jou te geven'. Zij vond het een goede reactie, zei ze later.
Hoewel ik ondergevoelig ben voor pijn ga ik van een lichte aanraking uit m'n dak. Elke keer dat mijn man dat bij me doet waarschuw ik hem dat ik niet verantwoordelijk ben voor de gevolgen als hij dat doet.
Ik ben erg affectief. Ik hou ervan om mijn vriend aan te raken, te knuffelen en te zoenen. Ik knuffel mijn vrienden bijna dagelijks.
Ik ben erg affectief met dieren, maar helemaal niet met mensen. Ik hou ervan om mijn kat te knuffelen, maar ik haat het wanneer mensen me aanraken.
Ik kom uit een vrij affectieve familie, met knuffels en zoenen als begroeting, afscheid of goedenacht. Ik laat het toe als iemand anders het doet, maar zou het niet uit mezelf doen.
Ik heb alleen problemen met aanraking wanneer ik het totaal niet verwacht. Voor de rest hou ik ervan.

Betekenis voor autismevriendelijk Nederland

 
In autismevriendelijk Nederland wordt er bij mensen met autisme die moeite hebben met aanraking niet meteen van uit gegaan dat zij alleen aanrakingsvermijdend zijn en geen behoefte hebben aan aanraking. In plaats daarvan wordt meer rekening gehouden met de mogelijkheid van aanrakingsambivalentie. In sociale vaardigheidstrainingen wordt meer aandacht besteedt aan sociale aanraking als een geleerde vaardigheid. Indien gewenst wordt massagetherapie aangeboden als een manier om gewend te raken aan aanraking.
 

Links

Comments are closed.

Send this to a friend